Σύμβαση δανείου μεταξύ ιδιωτών – υπόδειγμα

Παρουσίαση

Η σύμβαση δανείου μεταξύ ιδιωτών ρυθμίζεται από τις γενικές διατάξεις περί δανείου του Αστικού Κώδικα (άρθρα 806 επ. ΑΚ). Με τη σύμβαση αυτή ο δανειστής μεταβιβάζει στον δανειολήπτη ένα χρηματικό ποσό, ο δε δανειολήπτης αναλαμβάνει την υποχρέωση να επιστρέψει ισόποσο ποσό εντός της συμφωνημένης προθεσμίας. Πρόκειται για σύμβαση πραγματική κατά την παραδοσιακή της εκδοχή, καθώς ολοκληρώνεται με την παράδοση του δανειζόμενου ποσού, ενώ στην πράξη συνήθως συνοδεύεται από γραπτό ιδιωτικό συμφωνητικό που αποδεικνύει τους όρους της συμφωνίας. Διάκριση από την αναγνώριση χρέους: ενώ η σύμβαση δανείου δημιουργεί η ίδια τη δανειακή υποχρέωση (ο δανειστής διαθέτει το ποσό, ο δανειολήπτης αναλαμβάνει να το επιστρέψει), η αναγνώριση χρέους απλώς επιβεβαιώνει μια ήδη υφιστάμενη οφειλή, ανεξαρτήτως της αιτίας της (π.χ. προγενέστερο άτυπο δάνειο, ανεξόφλητη προκαταβολή). Η παρούσα σύμβαση χρησιμοποιείται όταν το δάνειο συνάπτεται εξαρχής και όχι όταν πρόκειται απλώς να καταγραφεί μια προϋπάρχουσα οφειλή. Τόκοι: η σύμβαση δανείου μπορεί να είναι έντοκη ή άτοκη. Εφόσον συμφωνηθεί επιτόκιο, αυτό οφείλει να τηρεί τα ανώτατα νόμιμα όρια που ισχύουν κατά περίπτωση για συμβάσεις μεταξύ ιδιωτών (μη τραπεζικός δανεισμός), όπως αυτά προκύπτουν από τη σχετική νομοθεσία περί τοκογλυφίας και τα εκάστοτε δημοσιευόμενα ανώτατα επιτόκια από την Τράπεζα της Ελλάδος· συνιστάται έλεγχος του ισχύοντος ανώτατου ορίου κατά τον χρόνο σύναψης της σύμβασης. Εάν δεν συμφωνηθεί τόκος, σε περίπτωση καθυστέρησης αποπληρωμής οφείλεται ο νόμιμος τόκος υπερημερίας κατά τις γενικές διατάξεις του ΑΚ. Όταν η σύμβαση εμπίπτει σε καταναλωτικές σχέσεις, ενδέχεται να εφαρμόζονται συμπληρωματικά και οι διατάξεις προστασίας καταναλωτή (ν. 2251/1994), αν και στη συνήθη περίπτωση δανείου μεταξύ ιδιωτών εκτός εμπορικής δραστηριότητας αυτό δεν έχει πεδίο εφαρμογής. Πότε χρησιμοποιείται: όταν δύο ιδιώτες (π.χ. συγγενείς, φίλοι, γνωστοί) συμφωνούν τη χορήγηση χρηματικού δανείου και επιθυμούν να τεκμηριώσουν εγγράφως το ποσό, τον σκοπό, τυχόν επιτόκιο, το χρονοδιάγραμμα αποπληρωμής και τις συνέπειες τυχόν καθυστέρησης, ώστε να αποφευχθούν μελλοντικές αποδεικτικές δυσχέρειες. Μέρη: ο δανειστής (ο οποίος χορηγεί το ποσό) και ο δανειολήπτης (ο οποίος αναλαμβάνει την υποχρέωση επιστροφής). Ουσιώδεις όροι: το δανειζόμενο ποσό, ο σκοπός του δανείου, το τυχόν συμφωνηθέν επιτόκιο, το χρονοδιάγραμμα και η προθεσμία αποπληρωμής, η δυνατότητα πρόωρης εξόφλησης, οι συνέπειες καθυστέρησης, και η ημερομηνία υπογραφής. Συνήθη λάθη: η παράλειψη αναγραφής σαφούς χρονοδιαγράμματος αποπληρωμής, η σύγχυση μεταξύ σύμβασης δανείου και αναγνώρισης χρέους, η συμφωνία επιτοκίου που υπερβαίνει τα νόμιμα όρια, και η παράλειψη έγγραφης τεκμηρίωσης η οποία, μολονότι δεν απαιτείται πάντοτε συμβολαιογραφικός τύπος, διευκολύνει σημαντικά την απόδειξη σε περίπτωση διαφοράς.

Πληροφορίες προς προσαρμογή

• Ονοματεπώνυμο δανειστή

• Διεύθυνση δανειστή

• Ονοματεπώνυμο δανειολήπτη

• Διεύθυνση δανειολήπτη

• Ποσό δανείου (€)

• Σκοπός του δανείου

• Ετήσιο επιτόκιο (%), εφόσον υπάρχει

• Πρόγραμμα/τρόπος αποπληρωμής

• Καταληκτική ημερομηνία πλήρους αποπληρωμής

• Ημερομηνία υπογραφής

Προσαρμόστε το πρότυπό σας

Συχνές ερωτήσεις

Είναι υποχρεωτικό να υπάρχει επιτόκιο σε δάνειο μεταξύ ιδιωτών;

Όχι. Το δάνειο μπορεί να είναι έντοκο ή άτοκο, ανάλογα με τη συμφωνία των μερών. Εάν δεν συμφωνηθεί τόκος, το δάνειο θεωρείται άτοκο, αλλά σε περίπτωση καθυστέρησης αποπληρωμής οφείλεται ο νόμιμος τόκος υπερημερίας.

Ποιο είναι το ανώτατο νόμιμο επιτόκιο σε δάνειο μεταξύ ιδιωτών;

Το ανώτατο επιτρεπόμενο επιτόκιο για μη τραπεζικό δανεισμό καθορίζεται από τη σχετική νομοθεσία περί τοκογλυφίας και τα εκάστοτε δημοσιευόμενα όρια. Συνιστάται έλεγχος του τρέχοντος ανώτατου ορίου κατά τον χρόνο σύναψης της σύμβασης, ώστε το συμφωνηθέν επιτόκιο να μην το υπερβαίνει.

Τι συμβαίνει αν ο δανειολήπτης καθυστερήσει την αποπληρωμή;

Ο δανειολήπτης καθίσταται υπερήμερος και οφείλει τον νόμιμο τόκο υπερημερίας επί του ληξιπρόθεσμου ποσού. Ο δανειστής διατηρεί επίσης το δικαίωμα να απαιτήσει την άμεση εξόφληση του συνολικού υπολοίπου του δανείου.

Χρειάζεται συμβολαιογραφικό έγγραφο για σύμβαση δανείου μεταξύ ιδιωτών;

Κατά κανόνα όχι· η σύμβαση δανείου μπορεί να συναφθεί με απλό ιδιωτικό συμφωνητικό, το οποίο διευκολύνει σημαντικά την απόδειξη σε περίπτωση διαφοράς. Συμβολαιογραφικός τύπος απαιτείται μόνο σε ειδικές περιπτώσεις, όπως όταν συνοδεύεται από εμπράγματη ασφάλεια (π.χ. υποθήκη) επί ακινήτου.

Υπάρχουν φορολογικές συνέπειες σε δάνειο μεταξύ συγγενών;

Ένα δάνειο μεταξύ συγγενών δεν εξομοιώνεται αυτομάτως με δωρεά, εφόσον τεκμηριώνεται εγγράφως η υποχρέωση επιστροφής. Ωστόσο, ανάλογα με τις περιστάσεις (π.χ. μη πραγματική πρόθεση αποπληρωμής) ενδέχεται να ανακύψουν φορολογικά ζητήματα, γι' αυτό συνιστάται εξατομικευμένη φορολογική συμβουλή.

Σχετικά πρότυπα