Συμφωνία εμπιστευτικότητας (NDA) – υπόδειγμα

Παρουσίαση

Η συμφωνία εμπιστευτικότητας (Non-Disclosure Agreement, NDA) είναι μια σύμβαση με την οποία δύο ή περισσότερα μέρη αναλαμβάνουν την υποχρέωση να μην αποκαλύπτουν σε τρίτους πληροφορίες εμπιστευτικού χαρακτήρα που ανταλλάσσουν στο πλαίσιο μιας επαγγελματικής, εμπορικής ή επενδυτικής σχέσης. Στο ελληνικό δίκαιο δεν υφίσταται ειδικός νομοθετικός τύπος για το NDA· η εγκυρότητά του στηρίζεται στη γενική αρχή της ελευθερίας των συμβάσεων των άρθρων 361 επ. του Αστικού Κώδικα, σύμφωνα με την οποία τα μέρη μπορούν ελεύθερα να διαμορφώνουν το περιεχόμενο των συμφωνιών τους, εφόσον δεν αντίκειται σε απαγορευτική διάταξη νόμου ή στα χρηστά ήθη. Η εκτέλεση των υποχρεώσεων εμπιστευτικότητας διέπεται περαιτέρω από την αρχή της καλής πίστης και των συναλλακτικών ηθών (άρθρο 288 ΑΚ), η οποία επιβάλλει στα μέρη να ερμηνεύουν και να εκτελούν τη σύμβαση με τρόπο σύμφωνο προς τις δικαιολογημένες προσδοκίες τους. Πέρα από τη συμβατική βάση, η προστασία των εμπιστευτικών πληροφοριών —ιδίως όταν αυτές συνιστούν εμπορικό ή επιχειρηματικό απόρρητο (know-how, τεχνικές προδιαγραφές, εμπορικά σχέδια, πελατολόγια)— ενισχύεται από το ειδικό νομικό πλαίσιο κατά της αθέμιτης χρήσης τους: τον παλαιότερο ν. 146/1914 περί αθέμιτου ανταγωνισμού, και κυρίως τον ν. 4605/2019, ο οποίος ενσωμάτωσε στην ελληνική έννομη τάξη την Οδηγία (ΕΕ) 2016/943 σχετικά με την προστασία της τεχνογνωσίας και των επιχειρηματικών απορρήτων από την παράνομη απόκτηση, χρήση και αποκάλυψή τους. Το πλαίσιο αυτό παρέχει στον κάτοχο επιχειρηματικού απορρήτου πρόσθετα ένδικα μέσα (ασφαλιστικά μέτρα, αποζημίωση) ανεξάρτητα από την ύπαρξη ρητής συμβατικής ρήτρας, υπό την προϋπόθεση ότι έχουν ληφθεί εύλογα μέτρα προστασίας —όπως ακριβώς η υπογραφή μιας συμφωνίας εμπιστευτικότητας. Όταν η ανταλλαγή πληροφοριών περιλαμβάνει δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα (π.χ. στοιχεία επικοινωνίας εργαζομένων, βιογραφικά, στοιχεία πελατών), εφαρμόζονται παράλληλα οι διατάξεις του Γενικού Κανονισμού Προστασίας Δεδομένων (ΕΕ) 2016/679 (GDPR) και του εφαρμοστικού ν. 4624/2019, με αποτέλεσμα η NDA να πρέπει να συνάδει με τις αρχές της νομιμότητας, της αναλογικότητας και του περιορισμού σκοπού κατά την επεξεργασία τέτοιων δεδομένων. Πότε χρησιμοποιείται: σε διαπραγματεύσεις εξαγοράς ή επένδυσης, σε συνεργασίες ανάπτυξης προϊόντων, σε σχέσεις με εξωτερικούς συνεργάτες, προμηθευτές ή ελεύθερους επαγγελματίες, ή πριν από τη γνωστοποίηση επιχειρηματικού σχεδίου σε πιθανό εταίρο ή επενδυτή. Μέρη: τα δύο (ή περισσότερα) συμβαλλόμενα μέρη που ανταλλάσσουν εμπιστευτικές πληροφορίες, σε αμοιβαία βάση. Ουσιώδεις όροι: ορισμός της εμπιστευτικής πληροφορίας, σκοπός της γνωστοποίησης, υποχρεώσεις των μερών, εξαιρέσεις από την υποχρέωση εμπιστευτικότητας, διάρκεια ισχύος, συνέπειες παραβίασης, εφαρμοστέο δίκαιο και δικαιοδοσία. Συνήθη λάθη: ασαφής ή υπερβολικά ευρύς ορισμός της εμπιστευτικής πληροφορίας, παράλειψη καθορισμού συγκεκριμένης διάρκειας, και σύγχυση ανάμεσα στην αμοιβαία (mutual) και τη μονομερή (unilateral) μορφή της συμφωνίας.

Πληροφορίες προς προσαρμογή

• Επωνυμία/ονοματεπώνυμο πρώτου μέρους

• Διεύθυνση/έδρα πρώτου μέρους

• Επωνυμία/ονοματεπώνυμο δεύτερου μέρους

• Διεύθυνση/έδρα δεύτερου μέρους

• Σκοπός/πλαίσιο ανταλλαγής πληροφοριών

• Διάρκεια της υποχρέωσης εμπιστευτικότητας (σε έτη)

• Ημερομηνία έναρξης ισχύος

• Εφαρμοστέο δίκαιο

• Ποινική ρήτρα σε περίπτωση παραβίασης (ποσό, εάν προβλέπεται)

• Ημερομηνία υπογραφής

Προσαρμόστε το πρότυπό σας

Συχνές ερωτήσεις

Πόσο διαρκεί η υποχρέωση εμπιστευτικότητας σε μια NDA;

Η διάρκεια καθορίζεται ελεύθερα από τα μέρη κατ' εφαρμογή της αρχής της ελευθερίας των συμβάσεων (άρθρα 361 επ. ΑΚ). Συνήθως κυμαίνεται μεταξύ 2 και 5 ετών από την ημερομηνία γνωστοποίησης ή λήξης της συνεργασίας, ανάλογα με την ευαισθησία των πληροφοριών.

Τι θεωρείται εμπιστευτική πληροφορία στο πλαίσιο μιας συμφωνίας NDA;

Κάθε πληροφορία τεχνικής, εμπορικής ή οικονομικής φύσεως που γνωστοποιείται στο πλαίσιο της συνεργασίας και χαρακτηρίζεται ή ευλόγως θα έπρεπε να θεωρείται εμπιστευτική. Δεν καλύπτει πληροφορίες που είναι ήδη δημόσιες, προϋπήρχαν στην κατοχή του λαμβάνοντος μέρους, ή αναπτύχθηκαν ανεξάρτητα.

Ποια η διαφορά ανάμεσα σε αμοιβαία και μονομερή συμφωνία εμπιστευτικότητας;

Στην αμοιβαία (mutual) NDA, αμφότερα τα μέρη γνωστοποιούν και δεσμεύονται εξίσου να μην αποκαλύπτουν πληροφορίες. Στη μονομερή (unilateral) NDA, μόνο το ένα μέρος γνωστοποιεί εμπιστευτικές πληροφορίες και μόνο το άλλο αναλαμβάνει την υποχρέωση εχεμύθειας.

Τι συνέπειες υπάρχουν σε περίπτωση παραβίασης της συμφωνίας;

Το θιγόμενο μέρος μπορεί να ζητήσει αποζημίωση για τη ζημία που υπέστη και, εφόσον πρόκειται για επιχειρηματικό απόρρητο, να αιτηθεί ασφαλιστικά μέτρα βάσει του ν. 4605/2019. Αν η συμφωνία προβλέπει ποινική ρήτρα, αυτή καταβάλλεται χωρίς να απαιτείται απόδειξη συγκεκριμένου ύψους ζημίας.

Είναι νομικά δεσμευτική μια συμφωνία εμπιστευτικότητας στην Ελλάδα;

Ναι. Στηρίζεται στη γενική αρχή της ελευθερίας των συμβάσεων του Αστικού Κώδικα και ενισχύεται, όσον αφορά τα επιχειρηματικά απόρρητα, από τον ν. 4605/2019 και τον ν. 146/1914. Για να είναι πλήρως αποτελεσματική, συνιστάται σαφής ορισμός των εμπιστευτικών πληροφοριών και συγκεκριμένη διάρκεια ισχύος.