Confidencialidade médica e intercambio de información: guía práctica

Confidencialidade médica e intercambio de información: guía práctica

Introdución

A confidencialidade médica constitúe un dos piares fundamentais da relación de confianza entre un paciente e os profesionais sanitarios. Porén, nun contexto de atención coordinada e equipos multidisciplinares, a cuestión de compartir información confidencial xorde a diario. Como conciliar a obriga absoluta de confidencialidade coa necesidade de intercambiar datos para garantir unha atención óptima? Esta guía práctica especifica o marco legal da confidencialidade médica e as condicións nas que se autoriza legalmente o intercambio de información, en base ao disposto no Código de Saúde Pública e ás recomendacións da CNIL.

O fundamento xurídico do secreto médico

A confidencialidade médica establécese polo artigo L.1110-4 do Código de Saúde Pública e polo artigo 226-13 do Código Penal, que castiga a súa infracción con un ano de prisión e multa de 15.000 euros. Este segredo abrangue toda a información que chega á atención do profesional: diagnóstico, tratamento, confianzas dos pacientes, pero tamén elementos observados ou deducidos.

É imprescindible para todos os profesionais implicados no sistema sanitario: médicos, enfermeiros, farmacéuticos, matronas, pero tamén persoal administrativo dos establecementos sanitarios. A lei do 26 de xaneiro de 2016 de modernización do noso sistema sanitario estendeu esta obriga aos profesionais do sector médico-social, creando un marco unificado de protección da información confidencial.

Condicións para o intercambio de información entre profesionais

O intercambio de información entre profesionais sanitarios réxese polo artigo L.1110-4 do CSP. Deben distinguirse dúas situacións diferenciadas:Dentro dun mesmo equipo asistencial ⬥⬥⬥: presúmese autorizada a compartición, sempre que o paciente fose informado e poida exercer o seu dereito de oposición. O equipo asistencial defínese como un conxunto de profesionais que participan directamente na atención dun mesmo paciente.

Entre profesionais non pertencentes a un mesmo equipo ⬥⬥⬥: é necesario o consentimento expreso e previo do paciente, recollido por calquera medio, incluso desmaterializado. Este consentimento debe ser informado, específico e revogable en calquera momento.Entre profesionais non pertencentes a un mesmo equipo ⬥⬥⬥: é necesario o consentimento expreso e previo do paciente, recollido por calquera medio, incluso desmaterializado. Este consentimento debe ser informado, específico e revogable en calquera momento.

A posta en común deberá limitarse en todo caso á información estritamente necesaria para a coordinación ou continuidade asistencial, de acordo co principio de minimización establecido polo GDPR (artigo 5).

Excepcións legais á confidencialidade

Algunhas situacións autorizan, ou mesmo esixen, o levantamento da confidencialidade médica. Constitúen as exencións previstas pola lei a denuncia de malos tratos a menores ou persoas vulnerables (artigo 226-14 do Código Penal), a declaración obrigatoria de enfermidades de declaración obrigatoria (artigo L.3113-1 CSP), ou a transmisión de información ao facultativo médico da Seguranza de Saúde.

Por outra banda, a familia do paciente non ten un dereito xeral de acceso á información médica. Só a persoa de confianza designada polo paciente (artigo L.1111-6 CSP) pode recibir determinada información, segundo os desexos expresados.

Ferramentas e boas prácticas

A implantación do Ficheiro Médico Compartido (DMP) e da Mensaxería Sanitaria Segura (MSSanté) posibilita a seguridade técnica dos intercambios. Os establecementos tamén deben adoptar unha política de seguridade dos sistemas de información sanitaria (PSSI-S) e designar un Delegado de Protección de Datos (DPO), de acordo co GDPR.

Conclusión

A confidencialidade médica non é un obstáculo para a calidade da atención senón unha condición para a confianza do paciente. Dominar as regras para compartir información confidencial permite aos profesionais sanitarios colaborar de forma eficaz respectando as súas obrigas éticas e legais. A formación regular dos equipos e unha información clara para os pacientes son esenciais para garantir estas prácticas.